Het park voor 1925

Prentbriefkaart van een gedramatiseerde scene uit de korte Engelse oorlog. Vanuit hun schepen schieten de Engelsen in het wild met revolutionaire Congreve raketten en terroriseren (toen al) een stad. Eerste helft 20e eeuw, naar een aquarel uit het begin van de 19e eeuw door Henri Aston Barker, 1774-1856 (toegeschreven). Rechts op het einde van de Nolledijk het wachthuis dat, samen met een ander huis op korte afstand, kort daarna gesloopt zou worden door de Fransen (zie hiervoor de bijzondere Franse situatiekaart uit 1811). Zo moest de locatie ongeveer eruitzien met de contouren van het Napoleontisch fort links. Wat de tweetaligheid van deze verzuurde kaart betreft is het illustratief voor het opkomend toerisme. Immers, de Engelsen waren met hun sterke wereldmunt zeer gewilde gasten. Het Grand Hotel des Bains werd niet voor niets omgedoopt tot Grand Hotel Hotel Britannia. Ook werd er in Groot-Brittannië gretig geadverteerd voor de veerdienst vanuit Queensborough/Sheernes.

(Bron: Zeeuws Archief, HTA Vlissingen, nrs 3444 en 7413)

Voor de realisatie van de grote waterpartij (de toekomstige visvijver) rondom het fort Montebello werden enorme hoeveelheden grond afgegraven deels gedumpt op percelen in de directe nabijheid. Zie hier de kadastrale kaart uit 1812-1816 met de namen van eigenaren die bij desbetreffende proces-verbalen in april en mei 1816 grondgebied achter de Nolledijk en de toekomstige boulevard ter compensatie terugkregen.

Detail van een kaart gemaakt door de Génie (Dépôt général des fortifications, État des lieux en 1843, Flessingue, Place Hollandaise dans l’Isle de Walcheren, Zéelande).

Rondom het water van het fort was een groot moerassig gebied (De zigzag strepen, mogelijk als gevolg van het verwijderen van de bovenste grondlagen begin 19e eeuw voor het ophopen van het fort, inclusief glacis) met daarrond genummerde kadastrale kavels waarvan sommige later, onder van Woelderen, tot aan de Zwanenburgse weg (linksboven) werden gekocht voor de realisatie van het stadspark (zie ‘Interbellum’ en de plattegrond uit 1939).

Dit zou de reden zijn geweest om zoveel vijvertjes te realiseren bij het inrichten van het park.

(Bron: Zeeuws Archief, HTA Vlissingen, nr 1734, volgnummer 1)

Na 100 jaar (1810-1910) een nog vrijwel intacte fort Montebello met rondom zijn glacis. Op de achtergrond de boulevard met helemaal links het Hotel des Bains. Aan de voet van de Nolledijk wordt hooi op traditionele wijze met paard en kar geoogst. Zie rode bol voor de exacte locatie van de fotograaf. Circa 1910.

(Bron: Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr 29290)

‘Vlissingse schone’ tegen de paalhoofden en op de basalt stenen van de Nolledijk, circa 1920. Achter de houten palen was de ingang tot de caponnière. Met dik gemetselde muren lag deze tunnelgang op een smal stukje dijk met aan beide kanten het water van het fort. Het was de enige verbinding en is duidelijk te zien als twee dunne parallelle lijnen op de detailkaart van 1843. Zie boven blauwe bol op de kaart voor de exacte locatie van de fotograaf.

(Bron: Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr 15336)

Moeder met haar dochter in belle epoque kledij bij de ingangen. Dit gebouw (hier met verdwenen poorten) lag rechts bij het verlaten van de caponnière op het binnenplein.

Zomerfoto met zon in de avond genomen. Circa 1910. Zie groene bol voor de exacte locatie van de fotograaf

(Bron: Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr 43197)

Begin van de sloopwerkzaamheden. De caponnière met schietgaten had brede gemetselde muren. Houten kuipwagens in overvloed voor het wegvoeren van het puin en het afgraven van de aarde. De onderste foto linksboven met een stukje boulevard, de watertoren en de kranen van de Koninklijke Maatschappij de Schelde. Het fort was bijzonder hoog.

(Bron: Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nrs.  43196, 43195 en 43194)

Dit mozaïek van vier foto’s vormen een indrukwekkende historische momentopname van de enormiteit van de sloopwerkzaamheden. Het fort wordt door tientallen arbeiders met spade afgegraven en met houten kuipwagens naar het vestingwater afgevoerd. Reeds in 1916-1917 werden er arbeiders van de Koninklijke Mij. te werk gesteld vanwege de 1e wereldoorlog. De foto’s zijn genomen vanuit de Nolledijk. Circa 1918.

(Bronnen: Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nrs 24043, 24739, 55275 en rechtsonder Kon. Mij. De Schelde, collectie 7513, nr 871)

Het fort nu grotendeels afgegraven, gezien vanaf de andere kant. Op de achtergrond de boulevard met het imposante hotel Britannia met een reeks villa’s. Het inrichten en het beplanten van het park kon beginnen. Circa 1925.

(Bron: Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr 29290)

Het strand met het (toen nog alleenstaand) Grand Hotel des Bains (later Britannia) kort na de opening van 26 juni 1886.